Trưa 4/9, nghệ sĩ Hán Văn Tình - hay vẫn được dân chúng quen gọi là Chu Văn Quềnh - đã mệnh chung tại gia riêng, hưởng thọ 59 tuổi. Ông ra đi sau thời gian dài chống chọi cùng căn bệnh ung thư phổi để lại niềm nuối tiếc thương vô bờ cho người nhà, bạn bè và đầy đủ người theo dõi. Trong suốt tương lai nghệ thuật của mình, "lão Quềnh" được đồng nghiệp nhớ đến là người hiền đức, sống tình nghĩa và sẵn sàng kiếm được vai để phục vụ đại chúng mà không màng tiền bạc.
Thành lập công ty để khởi nghiệp từ chàng thanh niên hát tuồng:
Vốn xuất thân trong khoảng làng cười Văn Lang, thế nên trong khoảng gầy chất hài đã ăn sâu trong máu chàng trai Hán Văn Tình. Sau khi thỏa nguyện mơ ước nghệ sĩ với việc ra trường trường Sân Khấu Điện ảnh Thủ đô, anh được kiếm được về Đoàn tuồng Trung ương (nay là Hí trường tuồng Việt Nam). Nhờ con mắt tinh anh của cố đạo diễn NSƯT Đoàn Anh Thắng, Hán Văn Tình được tin cậy giao biểu lộ vai gã đồn trưởng trong vở Không còn tuyến đường nào khác. Sau vai diễn đầu tay khôn xiết thắng lợi này, Hán Văn Tình tiếp diễn nhập cuộc hàng loạt vở tuồng khác như: Hoàng hôn đen, Triệu Đình Long cứu chúa, Nghêu sò ốc hến, Tiếng thét giữa Hoàng cung, Hạng Võ bại Ô Giang, Nai lưng Hưng Đạo, Bạch Tinh…
Có một kỷ niệm vô cùng đặc biệt với Hán Văn Tình là nhờ tuồng mà anh… trọc lóc. Trong một lần phỏng vấn, nghệ sĩ từng kể lại rằng, đến khi 12 tuổi, anh chỉ “mất tóc” trên đỉnh đầu mà thôi, mà sau này khám mãi cũng không ra bệnh gì. Nhưng đến năm 1985, khi kiếm được vai Lý Đại Hỷ trong vở diễn Hoàng hôn đen, anh đề nghị để phần tóc còn lại “bay nốt”. Cũng trong khoảng đó tới giờ, hình ảnh nghệ sĩ Hán Văn Tình với thú vui hiền khô cùng cái đầu trọc đã biến thành “nhãn hiệu nhận biết” của “lão Quềnh”…
Diễn viên “đa hệ” phá vỡ cái “dớp đen” của nghệ sĩ tuồng với màn bạc:
Có thể nói, tuồng chính là định mệnh không chỉ dẫn ông tới đoạn đường nghệ thuật mà còn cả phim ảnh. Trong một lần diễn tuồng, nghệ sĩ Hán Văn Tình đã “lọt mắt xanh” của đạo diễn Lưu Trọng Ninh và được mời phụ trách vai diễn lão Trọc trong phim truyện nhựa đầu tay Canh bạc của vị đạo diễn này. Sau đó, Hán Văn Tình tiếp tục được đạo diễn È cổ Đắc mời tham gia bộ phim nhựa Vụ áp phe Đông Dương với vai Tiến thưởng Đọ. Thành công bất thần của ông làm cho đồng nghiệp trêu rằng: Hán Văn Tình đã phá vỡ lẽ cái “dớp” của diễn viên tuồng với màn bạc, bởi trước đây, chưa có một nghệ sĩ tuồng nào “đá chéo sân” sang ngành này mà “nên cơm, nên cháo”.
Nhờ kỹ năng diễn xuất biến hóa và một phần tướng mạo, Hán Văn Tình luôn làm cho bằng lòng đạo diễn với những vai phản diện đầy âm mưu, xảo quyệt. Phải đến khi đạo diễn Nguyễn Hữu Phần xem Hán Văn Tình diễn xuất trong bộ phim Người vác tù và hàng tổng, tương lai của người con trai hát tuồng này mới bước sang một trang mới.
Đạo diễn Hữu Phần tiết lộ: “Tôi đã nhận ra một vóc dáng, một gương mặt rất lạ: vừa hiền đức từ, vừa sung sướng, ngay thật, nhưng lại có thể lưu manh được một chút. ngừng thi côngĐây sẽ là khuôn mặt cho hero điển hình của vùng quê giai đoạn thay đổi. Thế nên, khi thi hành bộ phim Đất và Người, tôi đã nghĩ ngay tới Hán Văn Tình cho nhân vật Chu Văn Quềnh.”
Để đời với một lão Quềnh “Không thể hoãn cái sự phấn kích ấy lại được”
Được chuyển thể từ tiểu thuyết Mảnh đất lắm người phổ thông ma của nhà văn Nguyễn Khắc Trường, Đất và Người là một trong những bộ phim lý tưởng nhất về đề tài vùng quê Việt Nam. Tác phẩm này của đạo diễn Nguyễn Hữu Phần gây “bão” ngay khi phát sóng cuối năm 2002, được phát đi phát lại nhiều lần trên các kênh truyền hình và đến nay vẫn rất được ủng hộ. Dù chẳng phải hero chính nhưng vai Quềnh của NSƯT Hán Văn Tình lại là một trong những vai diễn thành công và được khán giả yêu mến nhất.
Quềnh là một tay chuyên khiến nghề dao thớt, tiệc tùng trong làng, nói quanh năm suốt bốn tuần rượu chè, ngờ nghệch nhưng lại khôn ngoan khi biết lợi dụng thời thế kiếm lợi cho mình. Cái say say, điên điên, nửa khôn nửa dại của Chu Văn Quềnh kèm câu nói cửa miệng bất hủ “Không nên hoãn cái sự vui mắt đó lại” khiến cho người theo dõi khó khăn quên. Thậm chí điệu hát “Tình cốp tình cốp tình tình cốp” của Quềnh cũng biến thành “đặc sản” nông gia được rộng rãi người thích thú.
Nói về “cơ duyên” khi chạm chán câu nói này, nghệ sĩ Hán Văn Tình từng diễn thuyết: “Ngay trong khoảng đầu, tôi và biên kịch Phạm Ngọc Tiến đã bàn với nhau phải tậu một câu nói nào đó thật tuyệt hảo cho hero Quềnh, một câu nêu bật được tính phương pháp của một Chí Phèo văn minh. Cũng có đa dạng câu làm cho “ứng viên” như, ban đầu, nghĩ anh ta như một mõ làng, ở đâu có cỗ bàn là sấn vào giết chó mổ gà nên các câu slogan chỉ tập trung tham gia việc “băm, chặt”.
Một bữa, anh Tiến trong cuộc trà dư tửu hậu đã thức giấc cả rượu khi nghe người bạn của chính mình nói “không nên hoãn cái sự vui vẻ đó lại bác ạ”. Hôm sau anh ấy sung sướng tuyên bố đã mua được câu rất “đắt” cho hero Quềnh. Và quả thực, nó đã chia thành một trào lưu… ra ngõ là “vui miệng”.
Tính tới thời điểm này, đây cũng chính là vai diễn để đời của Hán Văn Tình xuyên suốt tương lai. Thậm chí, nghệ sĩ còn phổ biến lần tâm can, sau khi vào vai Quềnh, nhiều người đã quên mất tên thật của ông. Ra đường, khán giả chạm chán ông lại chào chưng “Quềnh” và không quên nháy mắt nhắc lại câu “Không nên hoãn cái sự vui vẻ ấy lại…”
“Ra ngoài các con phố chẳng người nào gọi bản thân là Tình nữa, ai cũng gọi Quềnh, khi thì Quềnh trọc, có nhẽ cái tên này sẽ theo tôi cả cuộc thế”.
“Có những lần bị mời uống rượu phổ biến quá, tôi phải giãi bày rằng, Hán Văn Tình ở ngoài đời không nhân thức uống rượu đa dạng như Chu Văn Quềnh ở trong phim. Mà khi diễn tôi cũng chỉ toàn uống nước trắng thôi. Chứ uống rượu thật như thế thì say đứ đừ rồi còn đâu mà diễn”.
Đời nghệ sĩ phải “nuốt nước mắt vào trong để diễn”
Nhân tố khác biệt nhất với Hán Văn Tình là đông đảo phim ông nhận đều quay vào mùa đông, tiết trời mát rượi như phim Canh bạc, Đất và Người, Chưng cả là người vui miệng... Để hoàn thành vai diễn, ông phải lội bùn, lội ruộng, cởi trằn chạy trên bờ đê, gió lạnh thấu xương. Thậm chí có lần, Hán Văn Tình còn suýt tử vì nghề trong một lần hóa thân vào nhân vật đang bị chết đuối dưới sông. Cả đoàn đang quay thì tự dưng nước đàn tràn về cuốn phăng ông đi. May mà lúc đó Hán Văn Tình giữ tĩnh tâm, lại nhân thức bơi nên thoát nạn.
Hình như, “dớp” mưa bão cứ quanh lẩn quẩn bên lão nông dân hiền khô, chất phác này. Nhưng cũng chính những vai diễn mộc mạc ấy đã đưa tăm tiếng NSƯT Hán Văn Tình lên bệ phóng đỉnh cao của tương lai.
Ký ức bi hùng và đáng nhớ nhất trong nghiệp diễn của Hán Văn Tình là khi bố và chú mất, “lão Quềnh” đều không xuất hiện mà nguyên do đều là vì đắm say với nghề. "Đôi khi nghĩ thế cục tôi chẳng khác nào Kép Tư Bền, thân phụ, chú chết đều phải nuốt nước mắt tham gia trong để diễn”, nghệ sĩ Hán Văn Tình tâm can. “Không thể nào nói hết được những gian truân khi đã lựa chọn nghiệp diễn viên. Dường như việc phải biết hóa thân tốt vào anh hùng, thì ngoại cảnh, thời tiết cũng làm diễn viên phải gồng mình vượt qua”.
Khi đã bước sang ngoài 50, cuộc sống người nghệ sĩ cũng đã thưởng thức đủ những ngọt bùi, đắng cay, Hán Văn Tình đáng ra đã sớm có thể ”rửa tay gác kiếm” nghỉ dưỡng. Nhưng ông vẫn bảo, với tôi, diễn không chỉ để kiếm sống mà đó còn là nơi ông giấu bản thân.
“Phổ biến người không hiểu, nói tôi mê say hố vật chất khi có những thời kỳ, tôi vắt kiệt sức đi diễn. Thế nhưng, họ không biết, hóa thân nhập vai diễn là cách thức để tôi tạm quên đi những nỗi trơ trọi, thoát khỏi sự chống chếnh khi mất đi những người thân yêu hay chạm chán phải những chướng ngại,” nghệ sĩ Hán Văn Tình phân trần.
Đọc thêm: Collagen Hanamai
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét